مقاله و تحلیل

  • نبرد روایت‌ها در داووس؛ جهان پساقواعد در راه است؟

    نبرد روایت‌ها در داووس؛ جهان پساقواعد در راه است؟

    برای نخست‌وزیر کانادا، این لحظه تاریخی فقط فرصتی برای انتقاد نبود بلکه فراخوانی نیز به همبستگی میان «قدرت‌های میانه» بود؛ او گفت کشورهایی مانند کانادا باید به جای تکیه بر قواعد گذشته یا چشم‌پوشی از تهدیدها، به همکاری‌های جدید و ایجاد ساختارهایی مبتنی بر ارزش‌های مشترک روی بیاورند، زیرا اگر این کشورها «در میز مذاکره […]
  • تحلیل وضعیت حقوق بشر پس از تحولات ۲۰۲۱: رویکرد مبتنی بر داده‌های رسانه‌یی

    تحلیل وضعیت حقوق بشر پس از تحولات ۲۰۲۱: رویکرد مبتنی بر داده‌های رسانه‌یی

    داده‌های به دست آمده از گزارش‌ها نشان می‌دهد که پس از سقوط جمهوریت و تسلط دوباره طالبان، شاخص‌های کلیدی جامعه دچار افتی شدید و ساختاری شده‌اند. تا پیش از سال ۲۰۲۱، وضعیت حقوق بشر، زنان و رسانه‌ها اگرچه شکننده بود، اما هنوز پویایی نسبی داشت. با این حال، از آگست ۲۰۲۱ به بعد، این شاخص‌ها […]
  • چرا هر بلای طبیعی در افغانستان به بحرانی انسانی تبدیل می‌شود؟

    چرا هر بلای طبیعی در افغانستان به بحرانی انسانی تبدیل می‌شود؟

    یکی از ابعاد نگران‌کننده در وضعیت جاری افغانستان، به‌ویژه زیر حاکمیت طالبان، کمبود دکتران زن و کم توجهی به انتقال و نجات زنان است. به گزارش منابع محلی و نهادهای مدنی، زنان و کودکان در بسیاری موارد در اولویت امدادرسانی قرار نگرفته‌اند و همین امر باعث شده آنان بخش بزرگی از قربانیان را تشکیل دهند. […]
  • خاطرات عبدالصبور غفوری؛ صدای آزادی از دل زندان‌های استبداد

    خاطرات عبدالصبور غفوری؛ صدای آزادی از دل زندان‌های استبداد

    «سرنشینان کشتی مرگ» تنها شرح زندگی نویسنده نیست؛ بلکه گنجینه‌ای از داستان‌های انسان‌هایی است که بی‌گناه در بند بودند. زندانیانی که شب و روز را با آرزوی آزادی سپری می‌کردند، در کنار هم می‌آموختند، به هم امید می‌دادند و با وجود شکنجه و فشار، روحشان را تسلیم نکردند. نویدنو: چاپ دوم کتاب «سرنشینان کشتی مرگ […]
  • معرفی GPT-5؛ نوآوری‌ها و پیامدهای نسخه جدید هوش مصنوعی OpenAI

    معرفی GPT-5؛ نوآوری‌ها و پیامدهای نسخه جدید هوش مصنوعی OpenAI

    انتشار مدل GPT-5 توسط OpenAI تنها یک به‌روزرسانی عادی نیست، بلکه جهشی بزرگ در توانایی‌های هوشمندانه، تعامل انسان و ماشین و مدیریت داده‌ها شمرده می‌شود. به گفته سم آلتمن، GPT-5 آمده تا کاستی‌های نسخه پیشین را رفع کند و مرزهای توانایی هوش مصنوعی را به جلو ببرد. نویدنو: انتشار مدل GPT-5 توسط OpenAI تنها یک […]
  • نامه اعتراضی هنرمندان به استفاده از آثارشان در آموزش هوش مصنوعی

    نامه اعتراضی هنرمندان به استفاده از آثارشان در آموزش هوش مصنوعی

    هنرمندان معتقدند که استفاده از آثارشان بدون مجوز، تهدید جدی به حقوق مالکیت فکری و معیشت‌شان است و خواستار تدوین قوانین و چارچوب‌های قانونی و اخلاقی شفاف برای حمایت از حق مولفان در عصر دیجیتال شده‌اند. آنان این روند را ناعادلانه و آسیب‌رسان به صنعت خلاقیت می‌دانند. نویدنو: بیش از ده هزار هنرمند برجسته جهانی، […]
  • ۱۹ می؛ پژواک فرهنگ هزارگی در دل تاریخ و امید

    ۱۹ می؛ پژواک فرهنگ هزارگی در دل تاریخ و امید

    در این روز، بسیاری از هزاره‌ها، در هر جای جهان که باشند، به ریشه‌های خود رجوع می‌کنند. کودکان داستان‌های مادربزرگ‌ها را گوش می‌دهند، جوانان شعرهای محلی را بازنشر می‌کنند، و بزرگ‌ترها سفره‌هایی می‌گسترانند که طعم خاطرات شان است. موسیقی هزارگی نواخته می‌شود، لبخند میان اشک‌ها می‌درخشند، و گویش هزارگی، که گاه در سکوت خانه‌ها دفن […]
  • نقش استراتژیک متخصصان هوش مصنوعی در سفر اخیر دونالد ترامپ به خاورمیانه

    نقش استراتژیک متخصصان هوش مصنوعی در سفر اخیر دونالد ترامپ به خاورمیانه

    هرچند تمرکز این سفر بر کشورهای عربی معطوف بود، اما پیامدهای آن فراتر از مرزهای خلیج فارس گسترش خواهد یافت. با چشم‌داشت به تغییر وضعیت کنونی افغانستان و ظهور فرصت‌هایی جدید در حوزه فناوری اطلاعات و سرمایه انسانی جوان، در صورت تحقق یک دگرگونی سیاسی و استقرار نظامی دموکراتیک و توسعه‌محور، افق‌های تازه‌ای برای همکاری‌های […]
  • صدای خاموش: زندگی گل‌بیگم

    صدای خاموش: زندگی گل‌بیگم

    ۲   صدای خاموش: زندگی گل بیگم، داستان زندگی زنی را روایت می‌کند که با محرومیت‌ها و چالش‌های فراوان در جامعه مردسالار افغانستان مواجه است. این اثر، به سختی‌ها و آرزوهای او می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه او با وجود این محرومیت‌ها، امید را در خود حفظ می‌کند. صدای گل بیگم نمونه‌ای از محرومیت […]
  • توهم تکثیر

    توهم تکثیر

    در فقدان همان نظام دموکراتیک، همان چهره‌ها با توجه به بسترهای اجتماعی‌شان ــ با شدت و خفت ــ همان طالب بودند. همان‌گونه که تعداد از آن چهره‌ها به دلیل ضعف‌های مدیریتی چهره‌ی طالبانی خود را نشان می‌دادند اما باز هم با نگاه به مردم و جامعه که هر روز به سوی بهبودی تغییر می‌کردند، ظاهرا […]